Grupo Operativo Alerta Vermella: Grupo Operativo de innovación en medidas de xestión do hábitat e requisitos esenciais da perdiz vermella como modelo biolóxico
- Tipo Grupo operativo
- Estado En proceso
- Execución 2024 -2027
- Orzamento asignado 120.000,00 €
- Ámbito Autonómico
- Comunidade Autónoma Aragón
Todas as medidas a poñer en marcha co desenvolvemento deste proxecto (illas de biodiversidade, estudo de alternativas para minimizar o consumo de sementes seladas, etc.) tamén terían como obxectivo garantir a correcta xestión do patrimonio natural, dos espazos e dos hábitats, así como das especies que os habitan.
Os resultados obtidos repercutirían directamente na ZEPA (Zona de Especial Protección para as Aves) co código ES0000295 – Serra de Alcubierre, xa que o polígono “El Vedado Bajo del Horno” pertence a esta contorna da Rede Natura 2000 de Aragón. Ao tratarse dun proxecto experimental, a esta zona principal engadiranse dúas zonas de proba máis en Gallocanta e Belchite (Zaragoza), dentro dos espazos protexidos da ZEPA "Cuenca de Gallocanta" (ES0000017) e da ZEPA "Estepas de Belchite - El Planerón - La Lomaza" (ES0000136), respectivamente.
Realizaríanse investigacións para tratar de reducir o consumo de sementes blindadas por parte das aves esteparias. Só as perdices adultas de patas vermellas (sen contar outras aves da agroestepa) consomen 50 gramos de grans/día. A Lista Vermella Europea de Aves de 2021 estima que hai 2,71 millóns de exemplares reprodutores en España. É probable que este número sexa moito maior, xa que segundo o Anuario de Estatísticas Forestais 2021 do Ministerio de Transición Ecolóxica e Reto Demográfico, capturáronse 2,5 millóns de exemplares (e a propia lexislación cinexética esixe unha extracción sostible mediante a caza de especies cazables como a perdiz de patas vermellas).
As distintas actividades previstas para desenvolver o modelo preditivo que dará lugar a un manual de boas prácticas agrícolas para a xestión dos prados de palleiro nos Pirineos son:
- Deseño do traballo de campo e selección de fincas e prados control.
- Toma de mostras de forraxe en pastos para obter datos de produción, extraccións da colleita e rendemento de ensilado.
- Toma de mostras de estercos e puríns das explotacións gandeiras.
- Toma de mostras de solo de prados.
- Análise de mostras de forraxe, solo, esterco e puríns.
- Calibración do modelo preditivo.
- Simulacións do modelo preditivo e desenvolvemento do manual de mellores prácticas a partir da análise de todos os resultados obtidos.
Entre as medidas de xestión cinexética máis utilizadas vinculadas ao proxecto, destacan as seguintes (sobre as que formularemos comentarios operativos vinculados ao proxecto): A colocación de bebedoiros e comederos, polo que sabemos, non parece ser un elemento moi utilizado polas perdices, pero si por outras especies (Casas et al. 2006).
Non obstante, son moi escasos os estudos sobre o uso dos bebedoiros por parte das aves, entre eles a propia perdiz de patas vermellas, ata o punto de que o propio sector cinexético recoñece que non está nada clara a utilidade ou necesidade destes avituallamentos artificiais (Díaz 2006). Por outra banda, a suplementación artificial de auga e alimento podería incluso ter consecuencias negativas para a perdiz vermella ou outras especies, xa que os comederos e bebedores constitúen puntos de diseminación e transmisión de enfermidades (Vicente et al. 2007 e Cardoso 2007).
A xestión do hábitat, só cando o cazador pode controlar a xestión do terreo, pode ser viable establecer medidas de conservación adecuadas; situación que en Aragón é moi residual. Polo tanto, resulta máis factible e viable reorientar as instalacións actualmente xestionadas polos cazadores, como os bebedoiros, para xerar microhábitats beneficiosos para as perdices, proporcionando insectos durante a época de cría (xuño-agosto) e abrigo e aire fresco durante o verán. Neste sentido, tamén cabe destacar as “illas da biodiversidade” con medidas subvencionadas pola actual PAC; e podería servir para establecer sinerxías entre o agricultor e os cazadores que realizan o aproveitamento e xestión da caza nas súas terras.
En xeral, se os potenciais resultados obtidos son positivos, destacaríanse como importantes avances innovadores na conservación da perdiz vermella. Do mesmo xeito, destacarían os beneficios económicos directos para os titulares de dereitos cinexéticos e para os xestores dos coutos cinexéticos que fan aproveitamento cinexético desta especie (nun couto cunha boa poboación de perdices, o valor dos ingresos cinexéticos aumenta notablemente); que xeran na actualidade uns 260 millóns de euros segundo o Impacto Económico e Análise do Gasto Cinexético na Comunidade Autónoma de Aragón elaborado por Deloitte e FARCAZA en 2015.
A modernización dos sistemas tradicionais de xestión de xogos mediante a innovación en investigación e desenvolvemento para a xeración de microhábitats ou “illas da biodiversidade”; Isto podería supoñer unha reorientación do esforzo económico realizado pola comunidade cinexética no mantemento dos puntos de auga cara a unha práctica máis eficaz para a conservación da biodiversidade, e a mellora da poboación de perdiz pata vermella autóctona, que se estima nuns 15 millóns de euros a nivel nacional segundo a Avaliación do Impacto Económico e Social da Caza en España realizada por Deloitte e as guías complementarias dispoñibles para a mellora técnica da Fundación Deloitte a implantación de “illas de biodiversidade” por parte dos agricultores e gandeiros, que poderían adaptarse nalgúns casos ás prácticas dos ecorreximes.
- Coordinador/Denominación da entidade: Federación Aragonesa de Caza
- Enderezo postal: Pl. Canal Imperial, 2, 50007, Zaragoza
- Correo electrónico coordinador/entidade: interventor@farcaza.es
- Teléfono: 696211641
- Federación Aragonés de Caza
- SEO BIRLIFE (seo@seo.org)
- Federación Aragonés de Caza