Grupo Operativo GESMOVE: Xestión sostible da praga da cicadela verde da vide mediante técnicas agroecolóxicas e un sistema de apoio á decisión

R1. Mapa de distribución das especies de cicadídeas en catro zonas vitícolas de España. Elaborarase un mapa de distribución das especies de cicadídeas presentes en catro zonas vitícolas de España. Para iso, realizarase unha mostraxe mensual nas parcelas onde se está a implementar o DSS (Mostraxe Dixital do Solo) entre maio e setembro de 2026 e 2027 mediante un aspirador entomolóxico. As mostras conxelaranse e enviaranse ao ICBIBE (Instituto de Biotecnoloxía e Biotecnoloxía de España) para a súa análise molecular, incluíndo o cribado, a extracción de ADN e a identificación de secuencias, que se compararán con GenBank. Este resultado permitirá identificar con precisión que especies están presentes en cada zona, información clave para deseñar estratexias de control máis selectivas, relacionar cada especie cos seus parasitoides e depredadores e mellorar a eficacia da xestión sostible de pragas.

R2. Informe de bioloxía da praga cos elementos necesarios para a creación do DSS. Obterase un informe completo sobre a bioloxía da cicadela verde, que conteña a información necesaria para construír o DSS. Isto implicará o seguimento semanal dos adultos entre abril e setembro mediante trampas adhesivas amarelas e a mostraxe de insectos inmaturos en talos marcados de cada parcela, contando ninfas, estadios larvarios e presenza de depredadores. Ademais, os danos avaliaranse mensualmente mediante o escaneo das follas para determinar a porcentaxe de área afectada. Así mesmo, realizarase unha proba de laboratorio para determinar os graos día de crecemento (GDD) necesarios para o desenvolvemento de Jacobiasca lybica e outras especies relevantes. Este coñecemento permitirá unha definición máis precisa da dinámica da praga e os períodos de maior risco.

R3. Modelo epidemiolóxico do mosquito da folla verde ou de diferentes especies. Desenvolverase e calibrarase un modelo epidemiolóxico capaz de describir a dinámica poboacional do mosquito da folla verde na viña. Isto farase utilizando datos obtidos sobre a bioloxía da praga, as especies presentes e información meteorolóxica representativa das parcelas do proxecto. O modelo considerará as diferentes etapas de desenvolvemento e xeracións da praga, incorporando relacións non lineais dependentes da temperatura. Se se detectan diferenzas significativas entre as especies, adaptaranse modelos específicos para cada unha delas. Posteriormente, as simulacións do modelo compararanse con datos reais obtidos no campo para validar a súa capacidade preditiva. Este resultado proporcionará a base técnica necesaria para o desenvolvemento do DSS (Sistema de Estabilización de Datos) e para unha mellor anticipación dos brotes de pragas.

R4. Plataforma DSS que integrará o modelo epidemiolóxico e predicirá o comportamento da cicadémica nos viñedos, axudando aos viticultores na súa xestión sostible. Unha vez validado o modelo epidemiolóxico, integrarase nunha plataforma DSS que predicirá o comportamento da cicadémica nos viñedos e axudará aos viticultores na toma de decisións. A ferramenta mostrará a dinámica poboacional esperada da praga e facilitará a planificación do seguimento e o momento óptimo de intervención, un aspecto clave dada a baixa eficacia de moitos tratamentos curativos. Ademais, a plataforma incluirá información sobre produtos autorizados contra a cicadémica e unha funcionalidade para rexistrar as intervencións realizadas en cada parcela. Tamén incorporará variables relacionadas coas prácticas culturais, os cultivos veciños e a xestión da biodiversidade. O resultado será unha ferramenta práctica, preventiva e de alto valor para unha xestión máis eficaz e sostible.

R5. Informe sobre o efecto da xestión do solo, a labranza fronte a cultivos de cuberta, tanto sementados como espontáneos, sobre a cicadela verde e os seus inimigos naturais. O efecto da xestión do solo sobre a cicadela verde e os seus inimigos naturais avaliarase comparando a labranza, os cultivos de cuberta espontáneos e os cultivos de cuberta sementados en Cataluña, e os cultivos de cuberta espontáneos fronte aos cultivos de cuberta sementados en Galicia. Na primeira fase, seleccionaranse as especies vexetais mellor adaptadas a cada zona e posteriormente plantaranse no outono de 2026. Durante as tempadas de crecemento de 2027 e 2028, analizarase o seu efecto sobre a praga e sobre os insectos beneficiosos, especialmente os parasitoides, mediante trampas adhesivas colocadas tanto nos cultivos de cuberta como na viña, con seguimento quincenal. Tamén se avaliará o grao de establecemento dos cultivos de cuberta. Este resultado revelará se os cultivos de cuberta promoven o control biolóxico ou, pola contra, poden actuar como reservorio da praga.

R6. Informe sobre o efecto dos depredadores xeneralistas no control biolóxico da cicadela verde. Analizarase a capacidade dos depredadores xeneralistas para reforzar o control biolóxico da cicadela verde en viñedos ecolóxicos de Cataluña e Valencia. En primeiro lugar, seleccionaranse as especies depredadoras con maior potencial e desenvolverase unha metodoloxía de cría para a súa posterior liberación no campo durante a primavera e o verán de 2027 e 2028. En cada zona, compararase unha parcela tratada cunha parcela de control, separada fisicamente para evitar interferencias. A monitorización incluirá trampas adhesivas amarelas para adultos, mostraxe de ninfas e depredadores en vides marcadas e avaliación de danos antes da colleita mediante escaneo foliar. Este informe permitiranos avaliar se a introdución de depredadores pode converterse nunha estratexia eficaz, viable e complementaria para a xestión sostible da praga.

R7. Informe comparativo dos diferentes tipos de caolín dispoñibles no mercado, análise das características básicas e informe dos resultados do efecto de diferentes estratexias de aplicación de caolín en viñedos con alta e baixa incidencia de cicadídeo. Compararanse os diferentes tipos de caolín dispoñibles no mercado e avaliaranse as estratexias de aplicación en viñedos con alta e baixa incidencia de cicadídeo. Na primeira fase, analizarase a composición de dous caolíns comerciais e un caolín procedente dunha canteira e realizaranse ensaios nun viñedo de Bodegas Enguera para detectar posibles diferenzas no rendemento. Posteriormente, definiranse estratexias de aplicación adaptadas a parcelas con diferente presión de pragas, utilizando un turboatomizador en bloques experimentais de Castela-A Mancha e Cataluña. Antes da colleita, avaliarase o efecto sobre os danos mediante mostraxe e escaneo foliar. Este resultado permitirá identificar o tipo de caolín máis axeitado, optimizar o seu uso e avaliar se a súa eficacia varía segundo a especie de cicadídeo presente.

RD1. Máxima e eficaz difusión e comunicación da información do proxecto para manter informado o público obxectivo e a sociedade en xeral, xerando interese nestas iniciativas e a súa replicación noutras comunidades autónomas. Implementarase un plan integral de comunicación e divulgación para manter informado o público obxectivo e a sociedade en xeral sobre o proxecto, espertar o interese polas súas solucións e fomentar a súa replicación noutras rexións españolas. Coordinado por FEUGA, o plan combinará formatos virtuais, presenciais e híbridos a nivel rexional, nacional e europeo. As actividades incluirán un sitio web do proxecto en español e inglés, presenza nas redes sociais, un seminario web de lanzamento, notas de prensa, entrevistas, vídeos, folletos, infografías, carteis, presentacións e artigos informativos en medios xerais e especializados. O obxectivo é garantir unha comunicación clara, continua e atractiva sobre os obxectivos, o progreso e os beneficios esperados do proxecto para viticultores, cooperativas, organismos gobernamentais, investigadores, o sector vitivinícola e a sociedade en xeral.

RD2. Maximizar a implementación/transferencia das solucións desenvolvidas dentro do(s) sector(es) e lograr a máxima difusión e impacto dos resultados do proxecto entre os usuarios finais. Desenvolverase un plan de transferencia específico para maximizar a adopción das solucións do proxecto por parte dos usuarios finais e aumentar o impacto dos resultados no sector vitivinícola. Coordinada por FEUGA co apoio do consorcio, esta actividade centrarase en ferramentas de difusión prácticas e técnicas dirixidas a viticultores, cooperativas, consultores, administracións públicas, investigadores e outras partes interesadas relevantes. As principais accións incluirán obradoiros de demostración en Galicia, Cataluña e Castela-A Mancha; vídeos técnicos; presentacións audiovisuais; carteis técnicos; fichas informativas sobre innovación; artigos técnicos; participación en feiras e conferencias; actualizacións da plataforma EU-FarmBook; un evento técnico híbrido; e unha xornada de resultados finais. O obxectivo é transformar o coñecemento xerado nunha aplicación práctica no mundo real e facilitar a súa implementación efectiva na viña.