Grupo de traballo CLIMAMEAT: Desenvolvemento de protocolos e indicadores de sustentabilidade para a marca “CLIMAMEAT”

O primeiro resultado do proxecto ten como obxectivo establecer un protocolo de xestión da marca CLIMAMEAT para as explotacións agrícolas. Para este fin, definiranse indicadores para medir a sustentabilidade das explotacións e a súa aliñación coa agricultura climáticamente intelixente. Os indicadores máis relevantes seleccionaranse mediante a participación de múltiples partes interesadas nun grupo focal de 20 a 28 persoas, das cales aproximadamente o 60 % serán gandeiros e agricultores. Unha vez seleccionados os indicadores de produción, ambientais e sociais máis relevantes, desenvolverase un cuestionario para caracterizar as explotacións e os indicadores seleccionados, utilizando preguntas deseñadas para xerar datos tanto cuantitativos como cualitativos. Finalmente, analizaranse os datos recollidos e caracterizaranse os diferentes tipos de explotacións (intensivas, semiintensivas, extensivas e semiextensivas). Esta análise identificará as principais idiosincrasias das explotacións e os indicadores que as caracterizan, o que levará a unha mellora da sustentabilidade das explotacións asociadas á marca CLIMAMEAT.

O segundo resultado do proxecto ten como obxectivo establecer un protocolo de xestión da cadea de valor para a marca CLIMAMEAT. Para iso, caracterizaranse as cadeas de valor asociadas aos principais produtos cárnicos e os seus canais de comercialización desde a explotación. Desenvolverase unha serie de indicadores baseados nos indicadores estándar GRI e seleccionaranse os máis relevantes mediante a participación de novos grupos focais compostos por empresas cárnicas, intermediarios, procesadores de carne, comercializadores, distribuidores, consumidores e persoal gobernamental. Os indicadores seleccionados servirán de base para desenvolver un cuestionario que xerará variables cuantitativas e cualitativas para caracterizar as cadeas de valor dos tres principais produtos cárnicos. Finalmente, realizarase unha análise de datos e os resultados agruparanse segundo tipoloxías de cadea de valor (curta, nacional e internacional), o que permitirá identificar as características clave e os indicadores máis diferenciadores.

O terceiro resultado do proxecto ten como obxectivo desenvolver indicadores de sustentabilidade produtiva, ambiental e social para a cadea agroalimentaria. Para iso, desenvolveranse indicadores de sustentabilidade económica para o sistema agroalimentario de gando vacún de carne mediante unha análise custo-beneficio por produto e por hectárea, unificando a análise da explotación e a cadea de valor. Ademais, desenvolveranse indicadores ambientais e sociais mediante unha Avaliación do Ciclo de Vida (ACV), seguindo a recomendación para o uso de métodos de pegada ambiental, centrándose na pegada de carbono e a biodiversidade, que se analizarán por hectárea e por quilogramo de produto como unidades funcionais. Estes resultados servirán para comparar os diferentes tipos de xestión, procesamento e comercialización de produtos cárnicos. Finalmente, para avaliar a sustentabilidade social da explotación e da cadea de valor (sistema agroalimentario), realizaranse entrevistas para determinar a capacidade de creación de emprego, integración de mulleres e mozos e revitalización das zonas rurais.

Tendo en conta os resultados produtivos, ambientais e sociais dos diferentes tipos de explotacións (intensivas, semiintensivas, semiintensivas e extensivas) e cadeas de valor (curtas, nacionais e internacionais), o cuarto resultado do proxecto ten como obxectivo desenvolver un índice integrado de resultados de indicadores adaptado a cada rexión. Este índice incluirá os indicadores que mellor definen a sustentabilidade dos sistemas alimentarios de gando vacún de carne e será doado de interpretar para os agricultores, as partes interesadas da cadea de valor e os responsables políticos.

De acordo coa Lei Europea do Clima, a Unión Europea comprometeuse a acadar a neutralidade climática para 2050. Isto significa que as emisións de gases de efecto invernadoiro deben compensarse co carbono secuestrado a nivel das explotacións agrícolas e da cadea de valor. Polo tanto, o quinto resultado do proxecto ten como obxectivo desenvolver un protocolo que permita, por unha banda, o cálculo da pegada de carbono e, por outra banda, proporcione mecanismos para acadar a neutralidade climática, xa sexa reducindo as emisións ou aumentando o secuestro de carbono, tendo en conta os diferentes tipos de explotacións agrícolas (intensivas, semiintensivas, semiintensivas e extensivas) e as cadeas de valor (locais, nacionais e internacionais). Polo tanto, este protocolo considerará todos os parámetros medidos no solo e na vexetación leñosa como mecanismos para compensar as emisións.

O sexto resultado do proxecto ten como obxectivo desenvolver unha aplicación que analice indicadores clave relacionados coa sustentabilidade e a neutralidade climática, considerando a explotación agrícola, a cadea de valor e o sistema agroalimentario no seu conxunto. Tamén se realizará un grupo focal para validar os resultados do índice integrado e a aplicación prototipo utilizada para calculalos. Este grupo focal tamén determinará as condicións de cumprimento vinculadas aos criterios, requisitos e rango dos indicadores asociados á marca CLIMAMEAT, así como os seus limiares de aprobación. Finalmente, desenvolverase e presentarase o prototipo final para estimar o índice, avaliando o cumprimento do protocolo de neutralidade e as condicións que debe cumprir a marca CLIMAMEAT, xunto cos mecanismos para mellorar o índice integrado e a neutralidade do sistema alimentario de carne de vacún.

Tendo en conta os indicadores integrados asociados a determinadas prácticas no sistema alimentario do gando vacún de carne, realizarase un estudo sobre a implementación da Política Agrícola Común (PAC) no que respecta ao desenvolvemento de ecoesquemas e os programas de desenvolvemento rural da PAC 2023-2027, co obxectivo de establecer políticas que favorezan aquelas prácticas que proporcionen mellores puntuacións no indicador de sustentabilidade integrada e no protocolo de neutralidade e, polo tanto, promovan a marca CLIMAMEAT nas dúas comunidades autónomas en estudo.

O primeiro resultado do plan de transferencia e difusión de resultados implica a máxima e máis eficaz difusión e comunicación da información do proxecto para manter informado o público obxectivo e a sociedade en xeral, xerando así interese nestas iniciativas e a súa potencial aplicación noutras comunidades autónomas. O público obxectivo principal serían empresas, asociacións empresariais e profesionais vinculados ao sector gandeiro, así como administracións públicas relacionadas coa gandería, o medio ambiente e o desenvolvemento rural. Non obstante, a difusión estaría dirixida ao público en xeral e aos consumidores interesados no tema. O obxectivo é acadar un alcance tanto nacional como internacional a través de sitios web, cobertura de prensa, artigos informativos, redes sociais, blogs e correo electrónico, entre outras canles.

O segundo resultado do plan de transferencia e difusión de resultados ten como obxectivo maximizar a implementación e transferencia das solucións desenvolvidas dentro do(s) sector(es) e lograr a maior difusión e impacto posible dos resultados do proxecto nos usuarios finais. Isto permitirá que cada vez máis explotacións cumpran cos criterios de sustentabilidade e neutralidade climática asociados á marca CLIMAMEAT, tanto nas comunidades autónomas estudadas como no resto do país. O público obxectivo principal serían empresas, asociacións empresariais e profesionais vinculados ao sector gandeiro, así como administracións públicas relacionadas coa gandería, o medio ambiente e o desenvolvemento rural. Non obstante, a difusión estaría dirixida ao público en xeral e aos consumidores interesados no tema. O obxectivo é acadar un alcance tanto nacional como internacional a través de sitios web, notas de prensa, artigos informativos, redes sociais, blogs e correo electrónico, entre outras canles.