Simaur-konpostaren erabilera eta digestatoaren erabilera ongarri gisa

Galdera hauek egin nahi nituzke:

• Simaur-konpostaren erabilera:
  

1051/2022 Errege Dekretuak, nutrizio jasangarriari buruzkoak, simaurra aplikatzeko distantziak ezartzen ditu: simaur solidoa eta lohia ezin dira aplikatu ibaien, lakuen, ur-masa geldien, hondartzen eta kostaldeen hasieraren, gizakien kontsumorako lurpeko ur-iturrien, putzuen eta iturburuen ertzetik 5 metrora. Distantzia hori hondakinei ere aplikatzen zaie.

Bestalde, 4/2008 Dekretuak ezartzen du, simaurrari eta hegazti-hondarrei dagokienez, debekatuta dagoela etxebizitza isolatuetatik, biztanleria-guneetatik eta jaiak egiten diren lekuetatik 500 metrora aplikatzea, asteburuetan, jaiegunetan edo jaiegun aurreko egunetan. Halaber, lohia zabaltzea debekatuta dagoen hainbat elementutatik (gurdiak, biztanleria-guneak, etab.) distantziak ezartzen ditu, eta simaurra eta hegazti-hondarra ustiategitik kanpo pilatzeko edo biltegiratzeko errespetatu behar diren beste distantzia batzuk.
Eremu Zaurgarrien Aginduan, simaurrarentzat errespetatu beharreko gai espezifiko batzuk ere badaude, eta adierazten da araztegiko lohiek ere horiek bete behar dituztela.

Galdera hauxe da : abeltzaintzako ustiategi batean, simaurra, ohe-hondakinak eta abar konpostatzen badira eta konpost hori ongarri organiko gisa erabiltzen bada ustiategiaren lurretan, araudi ezberdinek simaurrari ezartzen dizkioten muga guztiak errespetatu behar al dira? Nola sailkatzen da konposta?
Eta bestetik, zein irizpide erabili behar dira konposta dela esateko eta ez "heldutako" simaurra? Beharrezkoa litzateke ekainaren 28ko 506/2013 Errege Dekretuaren, ongarri produktuei buruzkoaren, "Emendaketa humikoa: simaur konposta" definizioarekin bat datorren materialaren analisi bat egitea (OM osoa % 35m gehienezko hezetasuna % 40, C/N erlazioa 20)?

• Digestatoaren erabilera ongarri gisa:

Gaur egun, abeltzaintzako ustiategi dezente daude animaliek sortutako simaurra eta lohia tratatzeko biodigestoreak ezartzen edo ezartzea aztertzen ari direnak, eta gero digestatoa ongarri gisa erabiltzen dutenak beren lurretan.
Juntaren webgunea (https://medioambiente.jcyl.es/web/es/1285029036172.html) begiratzen ari naiz hondakinen digestio aerobikoari buruzko atalean, eta egia esan, ez zait argi geratzen. Aipatzen ari naizen kasua abeltzain batena da, bere simaurra erabiliko duena, eta digestatoa bere lurretan ongarri gisa joango dena (ez du salduko):
- Hondakin Finkoen Tratamendu Instalaziorako Baimena eskatu behar al duzu?
- Animalia-azpiproduktuen (ABP) inguruko baimena eskatu behar al duzu?
- Lortutako digestatoa hondakin-konpost edo ongarritzat hartzen da?
- Zein distantzia errespetatu behar ditu digerituak etxebizitza isolatuetatik eta biztanleria-guneetatik, ibaiertzetatik, lakuetatik, ur-masa geldietatik, hondartzen eta itsas kostaldeen hasieratik, gizakien kontsumorako lurpeko ur-hartuneetatik, putzu eta iturburuetatik, elementu desberdinetaraino (errepideak, biztanleria-guneak, etab.)?
Galdera hauxe da: zer egin behar du nekazariak, nola hartzen da kontuan digestatoa, eta nola erabili behar du bere lurra ongarritzeko?