Grupo Operativo APIS-P: Apicultura para a Predición de Infeccións Fúnxicas e a Estimación da Colleita

O resultado esperado da R1 é determinar se as colmeas poden empregarse como ferramenta práctica para a detección temperá do mildiu e as esporas de botritis nos viñedos. Para este fin, instalaranse colmeas monitorizadas e analizaranse mostras de pole, mel e saúde da vide para identificar a presenza de patóxenos. Para os viticultores e as adegas, o valor engadido sería ter unha indicación temperá da presión fúnxica antes de que os danos sexan visibles no viñedo. Isto pode axudar a mellorar a monitorización do viñedo, permitir unha intervención máis temperá, reducir as perdas e axustar mellor os tratamentos. Na práctica, os usuarios poderán utilizar os datos da colmea para apoiar a toma de decisións en materia de saúde vexetal e como complemento á monitorización visual tradicional. Ademais, permitiralles determinar se este sinal pode empregarse para avaliar a eficacia dos tratamentos aplicados e rastrexar a evolución do risco ao longo da tempada de crecemento. Isto facilitaría unha xestión do viñedo máis proactiva e menos reactiva.

O resultado esperado de R2 é comparar tres métodos para monitorizar o pole e as esporas en viñedos: colectores de referencia manuais, colectores automáticos e biomonitorización mediante colmeas. O obxectivo práctico é determinar se as colmeas e os sistemas automáticos poden servir como alternativa ou complementar os métodos tradicionais, que son máis lentos e caros. Para as adegas e os viticultores, o principal beneficio sería ter sistemas de monitorización máis áxiles que requiren menos man de obra especializada e ofrecen tempos de resposta máis rápidos. Se os resultados son positivos, os usuarios poderán elixir ferramentas máis eficientes para controlar a presión dos patóxenos, monitorizar a biodiversidade do medio ambiente e tomar decisións con custos operativos máis baixos. Tamén lles permitirá avaliar se estas solucións proporcionan información suficientemente fiable para o uso rutineiro na explotación agrícola. Isto permitiralles decidir que sistema é máis útil en termos de custo, velocidade e fiabilidade.

O resultado esperado da R3 é mellorar os modelos de predición de riscos de mildiu e botrite combinando datos meteorolóxicos, estadio fenolóxico da viña, reconto de esporas e datos de colmeas. O beneficio práctico para os viticultores será o acceso a alertas de risco máis aliñadas coas condicións específicas de cada parcela, o que permitirá un tratamento oportuno e evitar intervencións innecesarias. Isto pode traducirse en menos aplicacións de pesticidas, custos máis baixos, menor impacto ambiental e mellor protección dos cultivos. Na práctica, as adegas poderán usar estes modelos como ferramenta de apoio á decisión para planificar tratamentos, monitorizar períodos críticos e, posteriormente, avaliar a eficacia da estratexia implementada. A súa aplicación pode facer que a xestión integrada de pragas sexa máis precisa e mellorar a rendibilidade dos cultivos.

O resultado esperado da R4 é demostrar se as colmeas poden actuar como bioindicadores útiles tanto da produción da viña como dos riscos para a saúde. Analizarase a relación entre o pole da vide recollida polas abellas, a produción de uva e viño e a aparición de esporas patóxenas e síntomas de enfermidades. Para o usuario final, isto podería ofrecer unha dobre oportunidade: alerta temperá de problemas de saúde e unha fonte adicional de información para anticipar o rendemento produtivo da viña. Se se confirma esta relación, os viticultores e as adegas poderán usar os datos das colmeas para reforzar o seguimento dos cultivos, refinar mellor as súas decisións de xestión e planificar a tempada de colleita con maior confianza. Isto proporcionaría aos produtores unha ferramenta sinxela e rendible para anticipar riscos e oportunidades, aumentando así a súa capacidade para anticipar problemas e mellorar o control técnico da viña.

O resultado esperado de R5 é o desenvolvemento dun modelo preliminar para estimar a colleita de uva baseado no pole recollido polas abellas durante a floración. O principal beneficio para as adegas e os viticultores sería ter unha ferramenta adicional para anticipar a colleita con máis información e con máis antelación. Isto pode mellorar a planificación do traballo, a loxística, a capacidade da adega e as previsións de vendas. Tamén pode axudar a axustar as decisións durante a colleita se se detectan desviacións das expectativas. Na práctica, os usuarios poderán aproveitar os datos recollidos das colmeas para apoiar a previsión da produción, complementando outros indicadores agronómicos e reducindo a incerteza na xestión da colleita. Se ten éxito, o sistema pode converterse nunha axuda práctica para mellorar a organización e reducir os erros de estimación. Ademais, pode proporcionar unha base obxectiva para tomar decisións empresariais temperás.

O resultado esperado da R6 é identificar a presenza de microplásticos de orixe ambiental en mostras recollidas da colmea e avaliar a súa potencial incorporación ao sistema de produción. Para as adegas e os produtores, o principal valor reside en ter acceso a información útil sobre a contaminación ambiental, que ata o de agora non se monitorizaba de forma rutineira no campo. Isto pode axudar a fortalecer a vixilancia da calidade ambiental, detectar posibles fontes de contaminación e mellorar a trazabilidade ambiental da produción. Na práctica, os resultados poden utilizarse para apoiar estratexias de sustentabilidade, mellorar a imaxe do produto e anticiparse ás futuras demandas ou regulacións do mercado en materia de calidade ambiental e seguridade alimentaria. Tamén pode ofrecer unha vantaxe comercial ao fortalecer a transparencia e a diferenciación de produtos para os clientes e as cadeas de valor.

O resultado esperado da R7 é caracterizar mellor a biodiversidade da contorna do viñedo e identificar posibles fontes de patóxenos mediante a análise do pole e as esporas recollidas en trampas de pole e colmeas. Para o usuario final, isto significa unha mellor comprensión de que especies de plantas e fungos están presentes arredor da parcela, como poden influír no cultivo e de que zonas pode orixinarse a presión do inóculo. Esta información pode ser moi útil para mellorar o seguimento, orientar as medidas preventivas e comprender mellor a relación entre a paisaxe e a saúde vexetal. Na práctica, as adegas e os viticultores poderán usar estes resultados para fortalecer a súa estratexia de xestión, apoiar as decisións de protección do viñedo e avaliar mellor o medio ambiente como factor produtivo e sanitario. Ademais, pode axudar a deseñar intervencións máis selectivas e reducir tratamentos innecesarios en función do risco real. Isto pode traducirse nun mellor equilibrio entre produción, prevención e sustentabilidade.

O RD1 ten como obxectivo maximizar a visibilidade do proxecto APIS e manter informados desde o principio aos viticultores, adegas, apicultores, cooperativas, organismos gobernamentais e ao público en xeral. O resultado esperado é a difusión clara e continua dos obxectivos, progresos e beneficios do proxecto a través do sitio web, redes sociais, seminarios web, comunicados de prensa, materiais gráficos e contidos audiovisuais. Para o usuario final, o valor engadido reside no acceso doado a información útil sobre novas ferramentas para monitorizar a saúde das viñas, reducir os riscos e mellorar a toma de decisións. Esta difusión tamén permitirá que outras adegas, rexións e organizacións coñezan a experiencia e avalíen a súa aplicación. Na práctica, os profesionais poderán seguir a evolución do proxecto, identificar solucións transferibles ás súas explotacións e anticipar oportunidades de innovación con impacto nos custos, a sustentabilidade e a competitividade.

O RD2 está deseñado para transferir as solucións e os resultados obtidos en APIS ao sector dun xeito útil e aplicable. O resultado esperado é que viticultores, adegas, apicultores e técnicos dispoñan de materiais prácticos para comprender como usar a biomonitorización con colmeas, sensores e modelos de risco na xestión da viña. Para iso, desenvolveranse fichas técnicas, carteis, materiais audiovisuais, artigos e obradoiros de demostración en campo. O principal beneficio para o usuario final é transformar os resultados do proxecto en ferramentas concretas para mellorar a monitorización fitosanitaria, axustar os tratamentos, reducir custos e tomar decisións máis informadas. Na práctica, esta transferencia permitiralles aprender de primeira man que solucións funcionan, como implementalas e que vantaxes poden ofrecer en termos de produtividade, sustentabilidade e capacidade de anticipación de enfermidades e riscos dos cultivos.