O asesoramento agrícola consolídase como un piar estratéxico de AKIS en España e Europa

A xornada “O asesoramento agrícola como núcleo dos AKIS en España e Europa” , organizada pola Plataforma de Asesores AKIS xunto co Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), reuniu o 28 de abril en La Vega Innova a expertos nacionais e internacionais para analizar o papel clave do asesoramento na transformación do sector agroalimentario.

A reunión foi inaugurada pola secretaria de Estado de Agricultura e Alimentación, Begoña García Bernal , quen destacou que se “queremos un futuro mellor”, é fundamental priorizar os servizos de asesoramento e a formación. Durante a súa intervención, definiu o sistema AKIS como un ecosistema que integra organismos gobernamentais, centros de investigación e axentes da industria co obxectivo de mellorar a xeración e transferencia de coñecemento.

Neste contexto, destacou o papel dos servizos de asesoramento agrícola como ponte entre a innovación e a toma de decisións nas explotacións agrícolas , facilitando unha adopción máis eficaz de novas prácticas e tecnoloxías. Tamén puxo énfase na súa función como ferramenta de cohesión territorial e de apoio ás pemes, cooperativas, profesionais do sector e autónomos.

Un programa centrado no presente e o futuro da asesoría

A xornada contou cun amplo programa estruturado en diferentes bloques temáticos, que abordaron tanto a situación actual como as perspectivas de futuro do asesoramento agrícola.

Tras a inauguración institucional, Isabel Bombal Díaz, directora xeral de Desenvolvemento Rural, Innovación e Formación Agroalimentaria do MAPA, presentou La Vega Innova como un espazo de conexión do ecosistema AKIS e destacou a Plataforma de Asesores AKIS (akisplataforma.es) como unha ferramenta clave para a transferencia de coñecemento e a dixitalización do asesoramento.

O debate centrouse entón no papel dos asesores na futura Política Agrícola Común (PAC 2028-2034), cunha presentación de Marta Iglesias, da Comisión Europea. Reafirmou o papel central do asesor dentro do AKIS (Sistema de Coñecemento e Innovación Agrícola), que está a evolucionar cara a un perfil cada vez máis vinculado á facilitación do coñecemento. A futura PAC reforzará as competencias dos asesores, a súa imparcialidade e a súa conexión coa innovación.

Diagnóstico do sistema e visión estratéxica

A análise da situación da consultoría en España (PAC 2023–2027), presentada por CDI Consultants, permitiu identificar fortalezas como a capilaridade do sistema e o financiamento público, así como desafíos relevantes como a fragmentación, a carga burocrática e a dependencia dos fondos europeos.

Pola súa banda, Inge Van Oost achegou unha visión estratéxica centrada na mellora da eficacia dos sistemas de asesoramento, destacando a importancia dos modelos público-privados, a integración dentro dos AKIS, unha maior conexión entre a investigación e a práctica e o fortalecemento da formación continua e a profesionalización do asesor.

Modelos de referencia internacionais

O evento tamén ofreceu a oportunidade de coñecer experiencias internacionais destacadas. O modelo TEAGASC de Irlanda presentouse como un sistema integrado que combina investigación, asesoramento e formación, cun forte enfoque práctico e unha relación directa cos agricultores.

En contraste, o modelo holandés, presentado por Yaité Cuesta, amosaba un sistema orientado ao mercado e baseado na demanda, con asesores altamente especializados e mecanismos como os sistemas de vales, que contribúen a garantir a calidade e a profesionalización do servizo.

Consultoría en rede e especialización temática

As sesións asesoras da rede destacaron o traballo dos grupos temáticos españois de AKIS, abordando áreas como a nutrición sostible, a innovación, a sanidade vexetal, o asesoramento xuvenil e a produción ecolóxica.

Tamén se destacou a conexión cos proxectos europeos de Horizonte Europa e as redes temáticas, subliñando o seu papel fundamental na transferencia de innovación e na construción dun sistema AKIS máis conectado e colaborativo.

Formación e profesionalización do asesor/a

A xornada incluíu unha mesa redonda centrada na formación de asesores agrícolas, onde se analizaron aspectos como as competencias, a certificación e a calidade do servizo. Nun contexto de crecente profesionalización, destacouse a necesidade de reforzar a formación continua, a especialización e o recoñecemento do papel do asesor agrícola.

A reunión concluíu cun espazo de networking que fomentou o intercambio de coñecementos entre asesores, investigadores e profesionais do sector, consolidando o asesoramento como un elemento clave dentro do sistema AKIS.

Impulsando o cambio xeracional e a dixitalización

Durante a súa intervención, Begoña García Bernal insistiu en que o relevo xeracional require non só facilitar o acceso a recursos como a terra ou o financiamento, senón tamén apoiar aos mozos antes, durante e despois da súa entrada no sector, mediante un sólido sistema de asesoramento e formación.

Neste sentido, destacou a convocatoria de axudas para o asesoramento en materia de dixitalización do sector agroalimentario e forestal, dotada con 4,7 millóns de euros, destinadas a impulsar novos modelos de negocio vinculados á dixitalización e á industria 4.0.

Unha reunión clave para o ecosistema AKIS

A Plataforma de Asesores AKIS, coorganizadora do evento, destacou esta xornada como un espazo de referencia para fortalecer a colaboración entre os actores do sistema, compartir coñecemento e avanzar na profesionalización do asesoramento agrario en España e Europa.

Esta reunión confirma o papel do asesoramento como eixo vertebrador dos AKIS e como ferramenta esencial para acelerar a innovación, mellorar a sustentabilidade e garantir a competitividade do sector agroalimentario nos próximos anos.