Grupo Operativo SIVARA: Grupo operativo para a valorización integral do sector resinífero atlántico: singularidade, innovación e sustentabilidade

Formulación e selección de ecoestimulantes orgánicos adaptados ao método mecanizado de recipientes pechados para obter resina libre de trazas químicas e aumentar o intervalo entre as extraccións. O desenvolvemento de ecoestimulantes traducirase nunha maior rendibilidade para o sector primario ao aumentar o intervalo entre as extraccións. Aumentar o ciclo nun día (de 21 días) permitiría traballar ata 500 árbores máis por tempada, aumentando os ingresos nun 7 % (22.250 € adicionais ademais dos 33.750 € anuais). A resina sen trazas abre mercados de alto valor como os cosméticos e os produtos farmacéuticos, onde a trementina podería substituír aceites que custan ata 125 €/L en comparación cos 2,5 €/L actuais. O método de extracción circular facilita o acceso para novos extractores de resina e fai que a actividade sexa compatible con outros usos. A extracción rendible de resina promove a xestión forestal activa (intrinsecamente ligada), a prevención de incendios, a conservación dos bosques de piñeiros, a absorción de CO₂, a resiliencia ás pragas e ás condicións meteorolóxicas extremas, e fomenta unha bioeconomía circular e a descarbonización.

Caracterización de parámetros clave de interese industrial para os mercados obxectivo de resina (resina e trementina) obtida mediante o método de selección circular e a súa estabilidade ao longo do tempo en diversas condicións de almacenamento. O control da estabilidade da resina e os seus derivados mediante a implementación de metodoloxías de almacenamento e/ou conservación, así como a monitorización NIR, optimizará os procesos de análise e fabricación, maximizando os rendementos das transformacións realizadas e minimizando o consumo tanto de enerxía como de reactivos, adxuvantes ou correctores adicionais, así como a xeración de residuos, o que resultará en procesos cun menor impacto ambiental. Isto abrirá a porta ao estudo de novos usos para estes produtos en diversos sectores industriais. Por exemplo, o uso dun derivado natural como a resina en formulacións cosméticas reduciría a dependencia de ingredientes sintéticos derivados do petróleo, contribuíndo a unha diminución da pegada de carbono da industria cosmética e promovendo o uso de recursos renovables.

Establecemento do control de estabilidade para parámetros clave en resinas, resinas e trementina para a industria de procesamento mediante técnicas de ensaios non destrutivos (NIR). A implementación da tecnoloxía NIRS para o control de estabilidade, a garantía da calidade e a caracterización e diferenciación química na industria de procesamento simplificará significativamente o control de calidade de resinas, resinas e trementina. A redución dos tempos de análise das 24 horas que require o método tradicional de destilación por vapor a unha análise practicamente instantánea con NIRS optimizará os procesos industriais. Este aumento da eficiencia permitirá ás empresas de procesamento analizar maiores volumes de materias primas en menos tempo, tomar decisións máis rápidas sobre a calidade dos lotes e optimizar a produción, o que resultará nunha mellora substancial na eficiencia e a produtividade industrial.

Caracterización do quimiotipo de trementina da resina no noroeste da Península Ibérica, identificando os seus compoñentes únicos. Esta caracterización permitirá identificar a súa singularidade química, abrindo portas a nichos de mercado de alto valor engadido que fortalezan a posición do sector primario na cadea de valor agroalimentaria ofrecendo solucións innovadoras a outras industrias. Isto posicionará a resina atlántica nun mercado con maiores marxes de beneficio, beneficiando directamente aos produtores que poden ofrecer esta materia prima diferenciada. A identificación dun quimiotipo único ligado ao piñeiro pinaster do noroeste reforzará a identidade e o patrimonio natural da rexión, xerando un sentimento de orgullo e pertenza, e poderá utilizarse como ferramenta de mercadotecnia territorial.

Desenvolver novos produtos para aplicacións en mercados específicos, demostrando a súa eficacia in vitro. Isto diversificará a oferta de resinas de NO, permitindo o acceso a mercados con potencial de crecemento significativo e atraendo consumidores interesados en produtos multifuncionais e de orixe natural (cosméticos). Ademais, o desenvolvemento de produtos bioactivos, como os antifúnxicos, abre vías para a diversificación nos sectores agrícola e forestal, aliñándose cos obxectivos do Pacto Verde Europeo de reducir o uso de produtos químicos sintéticos na agricultura e na silvicultura. Isto tamén reduciría a dependencia de ingredientes sintéticos derivados do petróleo, diminuíndo a pegada de carbono de varios sectores industriais e promovendo o uso de recursos renovables. A caracterización mediante quimiotipificación, ao centrar o seu uso en aplicacións específicas de alto valor, podería reducir a necesidade de procesos de refinado intensivos e o uso de produtos químicos, minimizando a xeración de residuos e o posible impacto ambiental.

Realizarase unha avaliación comparativa do ciclo de vida (ACV) da calidade, a pegada de carbono e o ciclo de vida da resina producida no país fronte ás resinas importadas de orixe non renovable, destacando as vantaxes da resina atlántica. A ACV comparativa analizará todas as etapas do ciclo de vida da resina, identificando as debilidades e as oportunidades de mellora para reducir a pegada ambiental da produción de resina atlántica en comparación cos seus principais competidores económicos, as resinas importadas. A ACV proporcionará datos concretos sobre os beneficios ambientais da resina atlántica (menor pegada de carbono, menor consumo de recursos non renovables) e destacará o potencial para substituír produtos químicos agresivos e a busca de ingredientes naturais e locais para reducir as emisións do transporte. A comparación da pegada de carbono entre a resina atlántica e as resinas importadas e/ou sintéticas fará visible o impacto ambiental de ambos produtos, beneficiando o produto nacional, de xeito similar ao que ocorreu noutros sectores como a construción, onde a madeira (de orixe renovable) ofrece vantaxes significativas sobre o aceiro e o formigón.

Establecemento dunha plataforma estratéxica de colaboración e promoción para o sector da resina do noroeste, fomentando a innovación, a creación de valor e a mellora da competitividade. Actuará como motor para a xeración de valor engadido facilitando a adopción de prácticas eficientes e sostibles por parte dos produtores. A coordinación e o acceso á información de mercado a través desta plataforma reducirán a volatilidade dos prezos e ofrecerán estabilidade económica. A nivel rexional, desempeñará un papel fundamental á hora de facilitar as conexións directas entre os produtores do noroeste e a industria de transformación (a nivel nacional e internacional), permitindo aos recolectores de resina acceder a canles de comercialización máis directas e transparentes, fortalecendo a súa posición na cadea de valor ao obter un maior recoñecemento e unha mellor remuneración pola súa materia prima diferenciada. Revitalizará a economía rural, ofrecendo unha oportunidade económica complementaria á silvicultura tradicional, que pode animar á poboación actual a permanecer nas zonas rurais e atraer a xente nova, xerando emprego e atraendo investimentos.

Desenvolvemento dun plan de comunicación. Este resultado implicará a planificación dos fitos para as diferentes etapas da campaña de divulgación, acordados cos socios, e incluirá: a) análise de mercado, b) público obxectivo e público ideal, c) cronograma, d) ferramentas, e) manual corporativo, f) fitos de logro e g) metas e obxectivos internos. Este resultado tamén inclúe o desenvolvemento dunha base de datos con información clave sobre clientes potenciais, figuras do sector e contactos nos medios de comunicación, co fin de crear un mapa de influencia do sector para futuros eventos. As canles e formatos de comunicación seleccionados (texto, correo electrónico, WhatsApp, videochamadas e reunións en liña e fóra de liña) adáptanse á necesidade dunha comunicación interna áxil e eficiente entre os socios do proxecto, facilitando a discusión detallada, a toma de decisións conxunta e o seguimento do progreso na planificación da campaña de divulgación. Isto é crucial para establecer a base dunha estratexia de comunicación coherente e eficaz para o resto do proxecto.

Sensibilización do público en xeral sobre o piñeiro como produto natural autóctono. Isto conseguirase mediante a colaboración cos socios, o desenvolvemento de materiais informativos para as redes sociais para aumentar a visibilidade das industrias da resina, a silvicultura e as innovadoras para o público en xeral. Xeración de coñecemento e interese no proxecto posicionándonos como representantes expertos a través do organismo representativo da industria. Este resultado incorpora perspectivas históricas, ambientais, científicas e de xénero, co obxectivo de crear unha narrativa de interese xeral arredor das industrias da resina e a silvicultura.

Transferencia de resultados a sectores clave, público especializado, profesionais e administradores públicos. Mediante o traballo de todos os socios, desenvolveranse materiais e recursos para unha comunicación científica eficaz, o que permitirá a transferencia de coñecemento aos sectores primarios, á industria, aos produtores de resina e ao mundo académico. Isto fomentará o respecto e a conectividade dentro do sector mediante a participación en eventos presenciais, consolidando o organismo regulador como referente para a innovación nas industrias resiníferas e forestais.

Análise de datos e métricas para determinar a eficacia dos esforzos de divulgación. O obxectivo é obter datos de comunicación tanxibles, como o tráfico, a interacción e os seguidores da canle, para proporcionar contexto á campaña de divulgación, permitir axustes ao longo do proceso e, en última instancia, levala ao seu fin.