Grupo Operativo FERTINITRO: Innovación en biofertilizantes de liberación controlada mediante aditivos de orixe circular e validación en zonas vulnerables aos nitratos
- Tipo Grupo operativo
- Estado En proceso
- Execución 2025 -2028
- Orzamento asignado 150.000,00 €
- Ámbito Autonómico
- Comunidade Autónoma Aragón
- Fonte principal de financiamento PAC 2023-2027
O resultado xeral do proxecto é crear unha fórmula para a fabricación de pellets baseados en subprodutos animais (ABP) e lignosulfonato, con potencial para a produción comercial, aumentando así a competitividade da comunidade rural local. Espérase que os pellets superen os fertilizantes químicos tradicionais en termos de dispoñibilidade de nutrientes ao longo do tempo, así como na redución da lixiviación de nutrientes. Desenvolverase un método para sintetizar lignosulfonato para permitir a súa produción local. Espérase que as probas de campo demostren que o biofertilizante cumpre cos requisitos dos cultivos e ofrece un rendemento igual ou mellor que o dos fertilizantes tradicionais, o que se traduce en aforros para os agricultores. Os eventos organizados para difundir os resultados das probas estimularán o interese no biofertilizante, abrindo así un mercado viable para a rexión local, co potencial de replicar o modelo noutras rexións.
- PT1. Desenvolvemento e validación en laboratorio. Definiranse as propiedades fisicoquímicas, agronómicas e ambientais do biofertilizante, así como a súa composición, tamaño de partícula e taxa de liberación. Optimizarase a produción de lignosulfonato a partir de biomasa residual mediante sulfonación de lignina e avaliarase a súa calidade en comparación con produtos comerciais. Posteriormente, desenvolverase o proceso de peletización utilizando subprodutos animais (ABP), axustando o tamaño, o secado e o arrefriamento para garantir a compatibilidade cos esparcidores de fertilizantes. O produto probarase nunha cámara de crecemento en diferentes escenarios (chuvia, estrés hídrico e estrés térmico) para analizar a retención e dispoñibilidade de nutrientes.
- PT2. Ensaios de campo. Avaliarase o rendemento agronómico fronte aos fertilizantes convencionais, así como o estado nutricional do cultivo (clorofila/N), a retención do solo e a redución da lixiviación. Analizarase a calidade do solo antes e despois da aplicación, xunto coa viabilidade ambiental (ACV), social e económica, incluíndo un estudo de mercado e un modelo de negocio.
- PT3. Intercambio de coñecementos. Talleres técnicos sobre impacto agronómico, ambiental e económico e avaliación do potencial de replicación noutras áreas.
- PT4. Comunicación. Conferencias, difusión rexional, medios dixitais e materiais informativos para transferir resultados e promover a adopción de biofertilizantes.
O proxecto innovará mellorando os procesos de peletización para producir fertilizantes de liberación controlada máis eficientes e sostibles, avaliando posteriormente o seu impacto no campo. A degradación do solo en España, asociada ao uso intensivo de fertilizantes minerais e á sobreexplotación da auga, reduciu a fertilidade, a biodiversidade microbiana e a capacidade de retención de auga. Ademais, a lixiviación de nitratos supón un grave problema ambiental, especialmente en zonas como a conca do Ebro, onde existen altos niveis de contaminación.
Aínda que os fertilizantes orgánicos ofrecen vantaxes sobre os fertilizantes minerais, os formulados con fariñas liberan os nutrientes rapidamente, o que aumenta o risco de lixiviación e reduce a eficiencia agronómica. Ademais, os problemas de compactación durante a peletización poden dar lugar a pelets fráxiles ou excesivamente duros, o que afecta á súa manipulación e á liberación de nutrientes.
Para abordar estas limitacións, o proxecto optimizará a formulación mediante o uso de lignosulfonato como aditivo, mellorando a homoxeneidade, a resistencia e a liberación gradual de nutrientes. Posteriormente, realizaranse estudos de campo para avaliar o rendemento agronómico, a calidade do solo, a redución da lixiviación e os impactos ambientais, sociais e económicos. O proxecto levarase a cabo de acordo coa normativa vixente sobre fertilizantes e sustentabilidade.
O proxecto desenvolve un biofertilizante en pellets a base de subprodutos de SANDACH e lignosulfonato, que permite unha liberación lenta de nutrientes e ten propiedades quelantes, mellorando a competitividade e a sustentabilidade das explotacións agrícolas.
As características do biofertilizante optimizan a nutrición das plantas, reducen a lixiviación de nitratos e a dependencia dos fertilizantes químicos, melloran a dispoñibilidade de micronutrientes e promoven unha xestión eficiente do solo e da auga, impulsando unha agricultura máis sostible e resiliente.
- Nome da entidade: Centro Tecnolóxico CIRCE
- Enderezo postal: Avenida Ranillas 3D 50018 Zaragoza
- Correo electrónico: focus@fcirce.es; pgazzola@fcirce.es
- Teléfono: 976976859
- Nome da entidade: DEFEDER ALCOLEA, SL
- Enderezo postal: Polígono Industrial La Armentera, rúa A, Parcela 28, 22400, Monzón, Huesca
- Correo electrónico: info@defeder.es
- Teléfono: 974468111
- Nome da entidade: Asociación Clúster de Maquinaria Agrícola de Aragón
- Enderezo postal: Rúa Santander, 36, 2º andar, 50010, Zaragoza
- Correo electrónico: campag@campag.es
- Teléfono: 976766063
- Nome da entidade: Sociedade Cooperativa Agrícola San Miguel
- Dirección postal: Carretera N-232, Km 209, 50740, Fuentes de Ebro, Zaragoza
- Correo electrónico: coop@sanmiguelfuentes.com
- Teléfono: 976120111
- Nome da entidade: Confederación Hidrográfica do Ebro
- Enderezo postal: Paseo Sagasta 24-26, 50071, Zaragoza
- Correo electrónico: informacionciudadana@chebro.es
- Teléfono: 97611000
- CIRCE Centro Tecnológico
- DEFEDER ALCOLEA, S.L.
- Asociación cluester de la maquinaria agrícola de Aragón
- Sociedad Cooperativa Agraria San Miguel
- Confederación Hidrográfica del Ebro